RenovatieTotaal 2 - 2026

Hét platform voor de renovatiesector ACTUEEL Woongebouw Lichtpunt in Rotterdam verduurzaamd 4 THEMA GEVEL “Veilig werken op hoogte begint onderaan” 15 INSTALLATIES Hogere gasprijs vergroot belangstelling voor warmtepompen 33 NUMMER 2 | JAARGANG 16 | MAART 2026 Grootschalige renovatie 453 woningen Zwanenveld in Nijmegen Pag. 9 Thema's: Onderhoud & Schilderwerk + Gevel

Echt vakmanschap is duidelijk te zien, als je weet waar je moet kijken Ga voor professionele kwaliteit met de 30-dagen 100% comfortgarantie op al onze veiligheidsschoenen. Nieuwe kleur nu verkrijgbaar! steelblue.com/nl

3 nr. 2 Maart 2026 COLOFON RenovatieTotaal is een onafhankelijke informatiebron en verschijnt 6 maal per jaar. RenovatieTotaal gaat over renovatie, restauratie, herbestemming, onderhoud, op- en aanbouwen en alles wat met de bestaande bouw te maken heeft. Jaargang 16, nummer 2, maart 2026 Uitgever Hugo Arends (0570) 861007 E-mail: hugo@handelsuitgaven.nl Hoofdredactie Harmen Weijer redactie@renovatietotaal.nl Redactie Shendell Benilia, Frank de Groot, Joop van Vlerken Medewerkers Haico van Nunen, Willard van Reenen Marketing & Communicatie Shendell Benilia (0570) 768644 E-mail: shendell@handelsuitgaven.nl Advertenties Tom Sotthewes (0570) 654660 E-mail: tom@handelsuitgaven.nl Kim Lieuwen (0570) 768641 E-mail: kim@handelsuitgaven.nl. Abonnementen Mirjam Nijbroek (0570) 861009 E-mail: mirjam@handelsuitgaven.nl Ontwerp en Opmaak Create-by, Zutphen www.create-by.nl Cover Grootschalige renovatie 453 woningen Zwanenveld in Nijmegen (pag. 9) Druk Rodi Rotatiedruk RenovatieTotaal is een uitgave van Nederlandse HandelsUitgaven BV Postbus 2273, 7420 AG Deventer Keulenstraat 8J, 7418 ET Deventer Tel. 0570 – 861009 E-mail: mirjam@handelsuitgaven.nl Copyright Niets uit deze uitgave mag op enigerlei wijze worden overgenomen zonder de nadrukkelijke schriftelijke toestemming van de uitgever. Deze uitgave is zorgvuldig en naar het beste weten samengesteld. Uitgever en auteurs kunnen echter niet instaan voor de juistheid of volledigheid van de informatie. Zij aanvaarden dan ook geen enkele aansprakelijkheid voor schade, van welke aard dan ook, als gevolg van handelingen of beslissingen die op deze informatie zijn gebaseerd. Redactioneel Ramp of vooruitgang? “De wereld heeft misschien wel een ramp nodig om te veranderen.” Die woorden kwamen verzuchtend uit de mond van hoogleraar Kees Daey Ouwens, die ik zo’n 20 jaar geleden sprak voor het vakblad waar ik destijds hoofdredacteur van was. We spraken over klimaatverandering en energietransitie. Hij was bezorgd dat we als mensheid niet en masse inzagen dat klimaatverandering de wereld heel snel zou veranderen. Energietransitie was een woord dat al wel bestond, maar vooral door een paar insiders werd gebruikt. Waarom is dit 20 jaar later nog steeds actueel? Vooral omdat de mensheid groter is geworden, in aantal althans, en de vooruitgang op innovatief gebied het tempo van de opwarming niet kan bijbenen. En als we dan eerst met importheffingen uit de VS te maken krijgen, vervolgens ook weer niet en dan weer wel, gevolgd door een oorlog in het Midden-Oosten, dan is die ramp van Kees Daey Ouwens toch behoorlijk dichtbij. De energieprijzen stijgen door het dak, met op alle vlakken de gevolgen daarvan. De dure en soms onmogelijke import van grondstoffen voelen we al jaren in de bouw- en renovatiesector. Nu hebben we opnieuw een energiecrisis, na die door de Oekraïne-oorlog in 2023, door de Midden-Oosten-oorlog. Dus als we er nu nog niet genoeg van overtuigd zijn dat we meer Europese onafhankelijkheid van energie- en grondstoffen - liefst duurzaam geproduceerd - nodig zijn, dan verzucht ik met terugwerkende kracht mee met deze, inmiddels in 2007 helaas overleden hoogleraar. Andere hoogleraren, energie-experts én defensie- en cybersecurity specialisten doen daarom 32 aanbevelingen op allerlei vlakken (zie p.37). Ik noem een paar andere, want dit betekent: niet de gasvelden van Slochteren weer opengooien, maar vol inzetten op innovatieve energieopslag van duurzame bronnen, zoals zon, wind, water en bodem. Die zijn er volop en meer dan we wereldwijd verbruiken. Het betekent ook: inherent veilig kernenergie ontwikkelen, dat geen radioactief afval veroorzaakt. Dat onderzoek loopt al jaren, maar wel op te laag pitje. Én dit alles betekent: in Europa op duurzame en circulaire wijze grondstoffen en producten produceren, bijvoorbeeld voor de bouwsector. Zodat mijn kinderen en hun kinderen in hun tijd niet op deze column hoeven te wijzen. Harmen Weijer Hoofdredacteur RenovatieTotaal Reageren? redactie@renovatietotaal.nl In dit nummer Thema Onderhoud & Schilderwerk: Grootschalige renovatie 453 woningen Zwanenveld in Nijmegen” 09 17 Installaties Schiphol heeft met collectieve warmte-/ koude-opslag nieuwe showcase 29 4 Actueel 7 Column 11 T hema Onderhoud & Schilderwerk: Verbouwstromen 13 Thema Onderhoud & Schilderwerk: Renovatieproject in Krommenie 15 Thema Gevel: Veilig werken op hoogte 19 Thema Gevel: Nieuwe URL voor vlakglas monumenten 21 Thema Gevel: Brandwerende beglazing 23 Bouwhistorie 25 Installaties: Vloerverwarming voor portiekwoningen 27 I nstallaties: Cyberveiligheid energiemanagement en warmtepompen 32 Installatienieuws 34 Cursussen & Opleidingen i.s.m. TVVL 37 Installaties: Terugblik VSK+E Awards 39 Productoverzicht Thema Gevel Meer compartimentering in gevel en dak zorgt voor broodnodige brandveiligheid

Nieuwe primer als perfecte basis voor houtrenovatie ADLER Benelux www.adler-verven.nl Bij het renoveren en opknappen van houten oppervlakken konden verwerkers altijd al vertrouwen op de producten van de Oostenrijkse houtbeschermingsexpert ADLER. Met de nieuwe primer Pullex Primer-Reno ziet oud hout er nu nog sneller en eenvoudiger uit als nieuw. Oude, verweerde en vergrijsde houten oppervlakken er weer als nieuw uit laten zien: dat kan een serieuze uitdaging zijn. Tientallen jaren geleden ontwikkelde ADLER hiervoor al een uniek renovatiesysteem. Sindsdien werd er al vijf miljoen vierkante meter aan houten oppervlakken opgeknapt – en dat alleen door te borstelen, gronden en lakken. “Na meer dan 25 jaar was het tijd om de Pullex Imprägniergrund Renovierfarbe in een nieuw jasje te steken, inclusief een nieuwe naam: Pullex PrimerReno”, vertelt Leon Cremers, directeur van ADLER Benelux in Heeze. Niet alleen de naam is eenvoudiger geworden, maar ook het gebruik. Sneller, beter, sterker “Na een heleboel proeven, grondstofchecks en tests om de verwering op lange termijn in kaart te brengen, hebben we de basiscoating sterk kunnen verbeteren”, aldus Cremers. Waar verwerkers voorheen, vooral bij slecht weer, lang moesten wachten tot het oppervlak droog was, kunnen ze nu al na zes tot acht uur verder werken. De primer kan nu bovendien gemakkelijker worden gecombineerd met topcoatings op waterbasis, die steeds populairder worden. “Daarnaast hebben we de formule verbeterd. Daardoor is het prettiger werken, met minder druipers”, vertelt Cremers. Het hoge doordringvermogen in de ondergrond is hetzelfde gebleven, net als het egaliserende en lichter makende effect. De filmbescherming beschermt het hout tegen aantasting door schimmel en algen. Natuurlijke look “Wat de wensen van de klant ook zijn: we kunnen Pullex Primer Reno in verschillende kleurtonen afkleuren, afgestemd op de gewenste topcoating”, aldus Cremers. “De primer is halfdekkend, maar vormt geen afsluitende laag. Daardoor zal hij niet gaan afbladderen.” De natuurlijke look van het hout blijft hiermee behouden. Na twee lagen Pullex TopLasur, Pullex TopMattlasur of – voor wie kleur wil toevoegen – Pullex 2in1 TopColor zien balkons en houten gevels er weer tiptop uit. “Verwerkers hebben er de komende decennia dan geen omkijken meer naar”, vertelt Cremers. Gecombineerd met Pullex FensterLasur is Pullex PrimerReno daarnaast ook geschikt voor de renovatie van maathoudende bouwdelen, zoals kozijnen en deuren. Oud, verweerd en vergrijsd hout (links) ziet er na drie lagen weer uit als nieuw (rechts). Pullex Primer-Reno heeft een verbeterde formule, waardoor de primer sneller droogt en prettiger in gebruik is. Producten In de spotlight Product uitgelicht 4 nr. 2 Maart 2026 Woongebouw het Lichtpunt in Rotterdam wordt verduurzaamd Woongebouw het Lichtpunt in Rotterdam krijgt dit jaar een duurzame vernieuwing. BAM voert de verduurzaming uit in opdracht van woningcorporatie Havensteder. Medio januari kwamen bewoners, Havensteder en het projectteam bij elkaar bij de start van het project. Na de oplevering in januari 2027 hebben de 200 sociale huurappartementen aan het Homerusplein energielabel A. Het Lichtpunt is gebouwd in de jaren zeventig, een periode waarin energiezuinig bouwen nog niet vanzelfsprekend was. Het huidige energielabel van de woningen is D. De verduurzaming maakt het pand weer klaar voor de toekomst. Voor dit project heeft woningcorporatie Havensteder onderzoek gedaan onder de bewoners. De Verbindingskamer heeft enquêtes afgenomen en gesprekken gevoerd. Bewoners konden hierin vertellen wat zij belangrijk vinden in hun woning. Deze resultaten zijn gebruikt voor het maken van het verbeterplan. Bewoners kunnen na de verduurzaming rekenen op meer comfort, lagere energiekosten en een flinke stap richting een gezonder woonklimaat Grondige aanpak van isolatie en installaties In een jaar tijd verbetert BAM Wonen het gebouw grondig. Zowel de bodem als het dak worden geïsoleerd, de spouwbladen krijgen extra isolatie en de gevels nieuwe gevelbekleding. In de nieuwe kunststof kozijnen met draaikiepramen komt HR++-glas met zelfregelende ventilatieroosters. Ook hebben de appartementen straks zonwering en een mechanisch ventilatiesysteem met CO₂- en vochtsensoren, dat zorgt voor gezonde lucht in huis. Daarnaast worden alle radiatoren vernieuwd en de groepenkasten aangepast. Het resultaat: minder CO₂-uitstoot en een lager gasverbruik. Opfrisbeurt voor het hele gebouw Naast de energiebesparende maatregelen voert BAM Wonen ook groot onderhoud uit naar het ontwerp van architectenbureau Open Kaart. De grondige verduurzaming wordt aangegrepen om eveneens de entreezone van het pand aan te pakken. Enkele bouwkundige aanpassingen zorgen voor een nieuwe entree voor de recreatieruimte. Daarmee wordt ook de sociale veiligheid in de flat vergroot. Door nieuwe gevelbekleding, voeg- en metselwerkherstel en fris schilderwerk krijgt het pand weer een fijne uitstraling. Tot slot is er natuurlijk ook aandacht voor biodiversiteit. Rondom het gebouw komen nestkasten te hangen, zodat ook vogels en vleermuizen een fijn thuis behouden. De bewoners van het Lichtpunt zijn 55 jaar en ouder. Een extra reden om ze in alle fases van het project actief te betrekken en te begeleiden. Door vooraf een proefwoning in te richten, konden bewoners ervaren wat de verduurzaming voor hun woning betekent. Ook konden ze meebeslissen over het kleurenpalet van de nieuwe kozijnen. Dat leidde tot praktische verbeteringen en veel enthousiasme: ruim 85% van de bewoners stemde in met de aanpak. “Door met elkaar plannen te maken en de bewoners actief te betrekken, bouwen we aan woningen waar bewoners zich echt thuis voelen,” aldus Rik van der Linde, projectleider bij Havensteder. Verbeterteam De renovatie van het Lichtpunt is een project van het Verbeterteam van Havensteder, een samenwerkingsverband waar BAM Wonen sinds 2019 ketenpartner van is. Eerder kregen ruim duizend appartementen in Capelle aan den IJssel en Rotterdam al een grondige opknapbeurt. Jacco Hordijk, projectleider Verduurzamen bij BAM Wonen: “Het Lichtpunt is het vierde project waar wij bij betrokken zijn. Stap voor stap maken we zo sociale huurwoningen in Rotterdam en omgeving duurzamer. We zijn enthousiast over de verduurzaming van het Lichtpunt en kijken ernaar uit om aan alle bewoners een comfortabel en energiezuinig huis op te leveren.’’ Actueel

PST Steigerbouw www.pststeigerbouw.nl Trappentorens: veilig en efficiënt werken op hoogte Bij werkzaamheden op hoogte speelt bereikbaarheid een grote rol. Medewerkers moeten veilig en comfortabel naar hun werkplek kunnen gaan. Een trappentoren is daarvoor vaak een ideale oplossing. In veel situaties biedt een trappentoren namelijk een veilig en praktisch alternatief voor ladders. Een trappentoren is een aparte steigerconstructie met vaste trapdelen die verdiepingen met elkaar verbinden. Hierdoor ontstaat een stabiele en ruime doorgang naar verschillende werkhoogtes. In tegenstelling tot ladders, waarbij medewerkers moeten klimmen, kunnen zij via een trappentoren eenvoudig naar boven en beneden lopen. Dit maakt ook het transport van materialen en gereedschap mogelijk. Een belangrijk voordeel van trappentorens is de veiligheid. Doordat de trapdelen breder zijn en voorzien van leuningen, hebben gebruikers meer stabiliteit en grip tijdens het lopen. Zeker wanneer medewerkers meerdere keren per dag naar boven en beneden moeten, vermindert een trappentoren het risico op uitglijden of vermoeidheid. Trappentorens worden vaak ingezet bij projecten waar langdurig op hoogte gewerkt wordt. Denk bijvoorbeeld aan gevelrenovaties, dak werkzaamheden, installatiewerkzaamheden of onderhoud aan grotere gebouwen. Wanneer meerdere vakmensen tegelijkertijd op verschillende niveaus werken, zorgt een trappentoren voor een duidelijke en veilige looproute. Hierdoor blijft de rest van de steiger vrij voor de werkzaamheden zelf. Daarnaast kunnen trappentorens ook dienen als hoofdtoegang tot een steigerconstructie. In plaats van op meerdere plekken ladders te plaatsen, kan een ladder vervangen worden voor een centrale trappentoren als toegangspunt. Dit zorgt voor meer overzicht en structuur op de werkplek. Een trappentoren wordt echter niet alleen toegepast in combinatie met een steiger. In veel situaties kan een trappentoren ook losstaand worden geplaatst, bijvoorbeeld als tijdelijke opgang naar een dak. Bij dakrenovaties of installatiewerkzaamheden biedt dit een veilige en stabiele toegang voor vakmensen die regelmatig naar boven moeten. Hierdoor wordt het gebruik van ladders beperkt en kan er efficiënter gewerkt worden. Bij het ontwerpen van een steiger wordt daarom vaak al in een vroeg stadium gekeken of een trappentoren de beste oplossing is. Door vooraf na te denken over looproutes en toegang tot de werkplek, kan een werkplek zo worden ingericht dat veiligheid en efficiëntie hand in hand gaan. Een trappentoren is daarmee niet alleen een praktische toevoeging aan een project, maar vooral een investering in veilig en comfortabel werken op hoogte. Producten In de spotlight Product uitgelicht 5 nr. 2 Maart 2026 Grootschalige aanpak van 400 huurwoningen in Doetinchem en Gaanderen biobased geïsoleerde daken en, waar mogelijk, ook vloerisolatie. In de wijk De Huet verduurzaamt Sité 56 appartementen met onder meer zonnepanelen, vloer en dakisolatie, nieuwe beglazing en een verbeterd ventilatiesysteem. De daken krijgen biobased isolatie van vlasvezels. Samenwerkingspartner Ter Steege Bouw start eind april met de werkzaamheden. Naar verwachting is de verduurzaming eind 2026 gereed. Bron: Sité Woningcorporatie Sité gaat 147 huurwoningen in Doetinchem en Gaanderen verduurzamen: 56 appartementen in de wijk De Huet in Doetinchem en 91 eengezinswoningen in Gaanderen. Daarnaast pakt de corporatie in de wijk De Hoop in Doetinchem de daken van 259 woningen aan. Deze maand start Nijhuis Bouw BV met de grootschalige dakverbetering van 259 woningen in de wijk De Hoop in Doetinchem. Bij 187 woningen worden de daken volledig gerenoveerd en bij 72 woningen worden de dakpannen vervangen. Dit najaar starten zij met de verduurzaming van 91 eengezinswoningen in Gaanderen. De woningen krijgen een hoger energielabel,

6 nr. 2 Maart 2026 Actueel Gasloze woningen in voormalige Infirmerie in Leeuwarden Tweede druk ISSO-praktijkboek ondersteunt energieadviseur bij nauwkeurige opname Onderhoud aan buitenzijde Theater De Maagd in Bergen op Zoom Met de feestelijke oplevering van de Wissesdwinger begin maart begint dit opvallende rijksmonument in het hart van de Leeuwarder binnenstad aan een bijzonder nieuw hoofdstuk. Woningcorporatie WoonFriesland transformeerde de voormalige Infirmerie tot een duurzaam woongebouw met 30 gasloze sociale huurwoningen. Met een investering van zo’n € 7 miljoen werd het historische gebouw volledig vernieuwd en verduurzaamd. De buitenzijde van het rijksmonument bleef behouden, terwijl het interieur werd omgetoverd tot moderne huurappartementen. Het monumentale deel telt 24 woningen en behaalt energielabel A++. In de nieuwbouw aan de achterzijde zijn nog eens zes appartementen gerealiseerd met energielabel A+++. Aan de buitenzijde bleef het monumentale pand vrijwel ongewijzigd. Alleen aan de achterzijde werd nieuwbouw toegevoegd. Achter de historische gevels vond echter een complete vernieuwbouw plaats, maar bleef ook de rijke historie nog nadrukkelijk zichtbaar. Zo is de originele terrazzovloer behouden, net als diverse authentieke deuren. De oude medicijnkast kreeg een nieuwe plek als tastbare herinnering aan het verleden, compleet met historische foto’s en een tijdlijn van het gebouw. En er werd nog een blijvende herinnering toegevoegd: een gedicht op de muur in de centrale trappenhal. En als eerbetoon aan de geschiedenis van het pand werd er een mini documentaire gemaakt, waarin ieder hoofdstuk en elke rol die het gebouw in de historie van de Friese hoofdstad speelde een plek krijgt. Nieuwe woningen voor Leeuwarden Geen enkel appartement in het monumentale deel is hetzelfde. De indeling, hoogte en details verschillen per woning, waardoor iedere bewoner een eigen thuisbasis krijgt. Alleen de zes appartementen in de nieuwbouw kennen een gelijke opzet. “Dit is niet zomaar nieuwbouw zoals we die de afgelopen jaren in Leeuwarden realiseerden”, vertelt Walter van Ginkel, manager Klant en Wonen van WoonFriesland. “De Wissesdwinger is echt een kroon op ons werk. Hier komt alles samen: betaalbaar wonen, verduurzaming én het zorgvuldig vernieuwbouwen van erfgoed. Dat maakt dit project uitzonderlijk.” Het project werd gerealiseerd in samenwerking met Bouwbedrijf de Vries en diverse partners. De transformatie van het monumentale pand, gecombineerd met nieuwbouw en verduurzaming, vroeg om vakmanschap en zorgvuldigheid. Theun Erik Holwerda, directeur Bouwbedrijf De Vries vertelt: “Met de transformatie van de Wissesdwinger hebben we nieuwe toekomst toegevoegd aan de rijke historie van dit monumentale pand. Als bouwbedrijf dat diepgeworteld is in Leeuwarden werken we altijd graag mee aan projecten die bijdragen aan het behoud van de stad. Militair hospitaal De Wissesdwinger werd in 1836 gebouwd als militair hospitaal en kende in de eeuwen daarna verschillende functies, waaronder gerechtshof, badhuis en school voor verpleegkundigen. Na een grote brand in 1998 werd het gebouw hersteld. Met de huidige transformatie voegt WoonFriesland een nieuw hoofdstuk toe aan de rijke geschiedenis van dit bijzondere pand. Het ISSO-praktijkboek Energieprestatie gebouwen is sinds kort vernieuwd via kennisplatform voor de bouw BouwZo. Dit praktijkboek is speciaal ontwikkeld voor energieadviseurs die werken met de opnameprotocollen in ISSO-publicaties 75.1 en 82.1 (7e druk). Het helpt hen bij het correct herkennen van bouw- en installatiedelen tijdens de opname van een gebouw. Of je nu werkt aan woningen (EP-W) of utiliteitsgebouwen (EP-U), dit praktijkboek biedt praktische handvatten voor beide typen gebouwen. Het boek is geschikt voor zowel beginnende als ervaren energieadviseurs. Dankzij de heldere uitleg en concrete voorbeelden vormt het een laagdrempelige en betrouwbare bron van kennis, ook voor opleiders en cursisten. De tweede druk van het praktijkboek is verbeterd dankzij feedback uit het werkveld. De teksten zijn verduidelijkt, praktijkvoorbeelden zijn aangescherpt en er is meer aandacht voor herkenning van situaties tijdens de opname. Hierdoor is het praktijkboek nóg beter bruikbaar in de dagelijkse praktijk én tijdens opleidingen of zelfstudie. De kennis in het praktijkboek sluit naadloos aan op de BRL9500 en de nieuwe NTA 8800:2025. Daarmee ben je verzekerd van actuele en gevalideerde kennis die past bij de eisen van vandaag. Het praktijkboekboek is bedoeld als aanvulling op de ISSO-publicaties 75.1 en 82.1, 7e druk en ondersteunt je bij een zorgvuldige, onderbouwde werkwijze. De 1e druk van het ISSO-praktijkboek Energieprestatie blijft nog actueel tot en met 28 mei 2026. Daarna vervalt de 1e druk en wordt deze officieel vervangen door de 2e druk. Zo krijgen adviseurs en andere belanghebbenden voldoende tijd om zich voor te bereiden op de nieuwe werkwijze. Bron: BouwZo.nl gezorgd, waardoor er een soort plastic jas om het gebouw heen zat. Als dan bijvoorbeeld foyer vol staat met enkele honderden bezoeker, dan kan het vocht niet goed naar buiten. Iet wat de afgelopen jaren gezorgd heeft voor schade aan de gevel. Herstel en schilderwerk Na het verwijderen van de pleisterlaag worden scheuren in het onderliggende metselwerk hersteld zodat deze niet meer aftekenen. Vervolgens wordt de pleisterlaag opnieuw opgebouwd en geschilderd. Deze werkzaamheden veroorzaken vrijwel geen overlast. Het onderhoud heeft geen gevolgen voor het programma in Theater De Maagd. Omwonenden en ondernemers in de omgeving worden per brief geïnformeerd over de planning en de verwachte overlast. Voor deze werkzaamheden is een subsidie verstrekt door de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. Hiermee wordt het monumentale karakter van Theater De Maagd behouden voor de toekomst. Bron: Gemeente Bergen op Zoom/ZuidWest De gevel van Theater De Maagd in Bergen op Zoom krijgt een flinke opfrisbeurt. Het stucwerk onder de verflaag is op veel plekken aan het verzanden en komt steeds verder los. Ook is er al wat craquelé zichtbaar. Daarnaast is de toren toe aan de reguliere schildercyclus, maar dit kan alleen als de ondergrond op orde is. De werkzaamheden duren naar verwachting tot medio juli dit jaar. Het werk richt zich vooral op het pleisterwerk van het gebouw. Dat moet op veel plekken opnieuw worden opgebouwd, zo legt architect Laurijs Weijts uit aan lokale omroep ZuidWest. Hij geeft daar aan dat eerdere keuzes in het materiaal voor problemen hebben

7 nr. 2 Maart 2026 Column In elk nummer van RenovatieTotaal geeft dr.ir. Haico van Nunen zijn mening over een aspect van ‘de renovatiewereld’. Haico van Nunen is adviseur bij BouwhulpGroep en lector Duurzame Renovatie bij het kenniscentrum Duurzame HavenStad van Hogeschool Rotterdam. Tetras Energetica: de vierde knop aan het energiesysteem Verduurzaming in de bestaande bouw kent van oudsher drie sporen. Het eerste is de schil: isoleren, kierdichten, glas verbeteren en – waar het kan – de zon slim benutten. Ten tweede, als er energie gebruikt moet worden, gebruik dan duurzame energie. Het derde spoor betreft de installatie: efficiënter opwekken, slimmer distribueren, lager verbruiken en tóch een comfortabel binnenklimaat leveren. De Trias Energetica heeft ons jaren houvast gegeven om die keuzes te ordenen. Maar in de praktijk van renovatie en onderhoud schuurt die volgorde steeds vaker. Want “eerst alles isoleren tot het uiterste” klinkt logisch op papier, maar botst in bestaande woningen regelmatig op realiteit: monumentale gevels, beperkte ruimte, vocht- en ventilatierisico’s, bewoonde staat, en simpelweg het budget. Dan kan een stap aan de installatie-tekentafel – denk hoger rendement, of een ventilatie-upgrade – meer effect hebben dan nog een centimeter isolatie op een plek waar je al tegen de grenzen aanzit. En precies daar komt een ontwikkeling bij die we steeds vaker terugzien: de regeling wordt een vierde factor om rekening mee te houden. We gaan van statische maatregelen naar dynamisch sturen. Niet alleen “wat” je toepast, maar vooral “wanneer” en “hoe” je het inzet en niet alleen bij de installatie. Neem zoninstraling. Architecten weten al decennia: laat de laagstaande winterzon binnen en weer de hoge zomerzon met overstekken of lamellen. Het verschil nu? We kunnen dit automatiseren en voorspellen. Zonwering die reageert op weersverwachting, binnentemperatuur en bezetting. Verwarming die anticipeert op een goedkope stroomprijs of op een uur later thuiskomen. Ventilatie die vraaggestuurd draait op CO₂ en vocht, in plaats van op een vaste stand “omdat dat altijd zo was”. Phase Change Materialen zorgen ervoor dat zelfs materialen zich dynamisch gaan gedragen. In feite voegen we een vierde dimensie toe aan de Trias: tijd en intelligentie. Het energiesysteem wordt een orkest dat we dirigeren: comfort (warmte), luchtkwaliteit (ventilatie), daglicht (woonplezier) en energie (opwek, opslag, afname) worden op elkaar afgestemd, met als doel over de hele dag genomen het verbruik én de pieken te minimaliseren. Dat biedt meteen perspectief voor de netcongestie. Het klinkt futuristisch, maar in veel woningen gebeurt dit al. Zonnepanelen en thuisaccu’s sturen op zelfconsumptie en dynamische tarieven. Warmtepompen draaien slimmer met buffercapaciteit. Adaptieve zonwering en actieve ventilatiesystemen maken het binnenklimaat beheersbaar. De keerzijde: wonen wordt complexer. Naast timmerman, stukadoor en loodgieter – die al schaars zijn – hebben we steeds vaker een woning-IT’er nodig. Iemand die snapt dat een woning geen stapeling losse producten is, maar één samenhangend systeem. Misschien is dat wel de kern van de Tetras Energetica: niet méér techniek om de techniek, maar betere regie op wat we al hebben. In de bestaande bouw winnen we het niet met één maatregel, maar met de juiste combinatie én de juiste aansturing. Circulaire verbouwing van rijkskantoor Universe in Den Haag Met de verbouwing van rijkskantoor Universe aan het Maanplein in Den Haag zet het Rijksvastgoedbedrijf (RVB) een volgende stap in zijn circulaire ambities. In opdracht van het RVB werkt J.P. van Eesteren samen met architectenbureau cepezed en installatiebedrijf A. de Jong aan deze transformatie. Het is een ambitieus project: het gebouw krijgt energielabel A++++, beter dan Paris Proof, de internationale klimaatafspraken waar het RVB aan moet voldoen. Die afspraken houden in dat nieuwe gebouwen in het gebruik energieneutraal moeten zijn, en tijdens de bouw moet het RVB de CO2-uitstoot zoveel mogelijk terugdringen. Zo worden onder andere plafondsystemen uit een ander kantoor hier hergebruikt, vertelt Jeroen Dunnebacke, projectmanager van hoofdaannemer J.P. van Eesteren. “Deze klimaatplafonds (plafondsysteem met duurzame verwarming en koeling, red.) zijn afkomstig uit het voormalige Zwitserlevenkantoor in Amstelveen. En deze systeemplafonds komen uit het tijdelijke NAVO-kantoor.” Ook het glas uit de gevel van Universe wordt hergebruikt aan de binnenkant om kantoorruimte af te scheiden. (zie foto’s) Meer dan Paris Proof Het zijn materialen die hergebruikt worden bij de renovatie van het voormalige KPN-kantoor Universe in Den Haag. Universe is eigenlijk de opvolger van Kantoor Vol Afval (KaVA), een voormalig defensiekantoorgebouw op voormalig marinevliegkamp Valkenburg in Katwijk, dat grotendeels circulair werd verbouwd en verschillende prijzen heeft gewonnen voor de vernieuwende aanpak. Met Universe zet het RVB een volgende stap in zijn circulaire ambities. “De schaal is echt veel groter”, zegt Dunnebacke. “Het gaat om duizenden vierkante meters hergebruik en biobased materiaal. Niet een pilot, maar het héle inbouwpakket.” De cijfers zijn inderdaad indrukwekkend: 14.000 m2 binnenwanden, 20.000 m2 vloerafwerking en 15.000 m2 plafonds moeten grotendeels uit hergebruik of biobased bronnen komen. In meerdere categorieën lopen de percentages op tot boven de 90 procent. Verwarming en koeling worden grotendeels verzorgd via een WKO-installatie. Het U-vormige rijksgebouw ligt op bedrijventerrein Binckhorst en werd in 2001 gebouwd als onderdeel van ‘The Green Campus’, een grootschalig kantoorcomplex van KPN. Het gebouw telt elf verdiepingen, inclusief een parkeergarage, en biedt ongeveer 22.000 m2 aan kantoorruimte en 200 parkeerplaatsen. In 2023 werd het pand met meer dan 1.100 werkplekken aangekocht door het RVB. De oplevering staat gepland voor 2027. Bron: RVB. Foto’s: RVB/Herman Zonderland

VENTISTONE BV • T 0344 - 68 00 00 • E INFO@VENTISTONE.NL • VENTISTONE.NL INVESTEER IN DUURZAME ZEKERHEID EN MAAK ONDERHOUD BEHEERSBAAR Met onze steenvezelprofielen beschermt u kozijnen tegen houtrot en verfgebreken. Permanente ventilatie houdt het hout droog, voorkomt houtrot en verlaagt onderhoudskosten tot 50%. Zo blijft de gevel jarenlang als nieuw. Maakt u de rekensom? Kies voor Ventistone! Wilnis - Utrecht - Noordwijk - contact@bluemink.nu MEER RENDEMENT MET REF ISOLATIE MEER RENDEMENT VOOR: : Bewoners - Verwerkers - Woningbouwcoöperaaes MEER RENDEMENT DOOR: : Hoge isolaaewaardes - Efficiënter werken - Lagere uitvoeringskosten WWW.REFINSULATION.COM INFOOREFINSULATION.COM 0343 52 30 30

9 nr. 2 Maart 2026 Grootschalige renovatie 453 woningen Zwanenveld in Nijmegen In de wijk Zwanenveld in Nijmegen werkt Quadrant, in opdracht van woningcorporatie Talis, aan een grootschalige renovatie en verduurzaming. Het gaat om 453 flatwoningen, die nodig toe waren aan een renovatie en bovendien klaar moesten worden gemaakt voor een duurzame toekomst. Quadrant is een coöperatie van twee Nijmeegse familiebedrijven: Cuppens +zn en Hagemans Vastgoedonderhoud. Projectleiders Ton Bosman (Hagemans Vastgoedonderhoud) en Richard de Keijzer (Verweij Houttechniek) over de verschillende uitdagingen in dit project. De 453 woningen, verdeeld over 4 flatgebouwen, worden grondig onder handen genomen om ze toekomstbestendig te maken. Naast duurzaamheid is er ook veel aandacht voor het vergroten van het wooncomfort én krijgen de flats een moderne en unieke uitstraling. Voor het ontwerp werd samengewerkt met Kurt Gouwy van AIR Architectuur en Research. Hij heeft elk flatgebouw een eigen thema gegeven en vooral de kopgevels worden straks echte eyecatchers. Het project wordt naar verwachting in het tweede kwartaal van 2027 afgerond. Grondige maatregelen De renovatie is ingrijpend en kent diverse technische en bouwkundige maatregelen. “Dat heeft vooral te maken met het gereedmaken voor de aansluiting op het warmtenet”, vertelt Ton Bosman van Hagemans. “Zo worden oude cv-ketels verwijderd en vervangen door afleveringsunits. Nieuwe leidingen worden aangelegd De renovatie is ingrijpend en kent diverse technische en bouwkundige maatregelen. Foto: Hagemans Vastgoedonderhoud. Thema Onderhoud & Schilderwerk door bestaande schachten en een aantal radiatoren wordt vervangen om geschikt te zijn voor lage- en middentemperatuurverwarming. Ook de ventilatievoorziening wordt verbeterd: van een collectief systeem naar een individueel systeem per woning.” “Daarnaast is er veel aandacht besteed aan isolatie, zoals glas, dak en gevel, een esthetische opwaardering van de buitenzijde van de flats én het verhelpen van tochtklachten”, gaat Bosman verder. “Daarom worden voor- en balkondeuren vervangen, want daar tochtte het vooral.” Richard de Keijzer vult aan: “Verweij levert hiervoor 453 geïsoleerde Verweij BetterLife voordeuren en 726 Verweij BetterLife balkondeuren. Alle deuren krijgen een meerpuntsluiting en een dubbele kierdichting door middel van inbouwtochtstrippen en opbouwtochtstrippen.” De combinatie van alle maatregelen leidt tot een mooie stijging van het energielabel. “We gaan van A/B en C naar A en A+ als het warmtenet volledig operationeel is”, aldus een trotse Bosman. Oog voor de bewoners “De werkzaamheden voor alleen al het warmtenet nemen zo’n negen tot twaalf werkdagen in beslag. Daarvoor moeten de bewoners thuis zijn, en dat is best wel belastend voor ze”, gaat Bosman verder. Bij Quadrant zijn ze zich hier goed van bewust en krijgt de communicatie met bewoners daarom veel aandacht. “Er zijn voorafgaand informatieavonden geweest, de bewoners hebben een brochure ontvangen en toen het benodigde draagvlak van 70% was behaald werd er een tijdelijk informatiecentrum geopend. Hier stond onder andere een model van een nieuwe voordeur. Ook zijn er maar liefst twee bewonersbegeleiders actief. Vóór de start van de werkzaamheden hebben zij huisbezoeken gedaan en tijdens de werkzaamheden zijn zij het eerste aanspreekpunt voor de bewoners bij vragen en zorgen.” Ook Verweij doet er alles aan om de overlast voor bewoners zoveel mogelijk te beperken. De Keijer: “Als wij de bewoners aanschrijven om inmeetafspraken te maken, krijgt Quadrant daar een overzicht van en hebben we veel overleg. Quadrant doet namelijk tegelijkertijd een technische opname in elke woning, want als we samen optrekken hebben de bewoners het minste overlast.” Vroegtijdig anticiperen Twee bewonersbegeleiders zijn niet alleen prettig voor de bewoners, maar ook voor Quadrant. Bosman: “Zo kunnen we veel tijd steken in het contact met de bewoners. Als we dan signalen krijgen dat een bewoner niet thuis is of niet mee wil gaan werken, kunnen we vroegtijdig anticiperen om te voorkomen dat het project vertraging oploopt.” Maar gelukkig is er ook veel medewerking en dát wordt gewaardeerd. Bosman: “Bij volledige medewerking krijgen bewoners een cadeaubon van Quadrant. Rond kerst was er een kleine attentie en natuurlijk is er bij oplevering een stukje nazorg. Wij leggen uit wat er veranderd is in de woning en hoe daar mee om te gaan.” Efficiënt samenwerken De Keijer vindt de omvang van het project een mooie uitdaging. “Bijna 1.200 deuren leveren is natuurlijk veel, maar per woning is het heel overzichtelijk. En er is een goede spreiding, omdat het vier aparte flats zijn. De routing is ook heel helder voor ons. We werken per flat van boven naar beneden. Gemiddeld monteren onze monteurs acht deuren per dag. We doen overigens eerst de balkondeuren en een paar weken later de voordeuren. Dat is een bewuste keuze, omdat er nog veel verschillende partijen de woning in moeten en anders is er kans op schade aan de nieuwe voordeuren.” Planning Het strakke organisatieproces kan De Keijer ook erg waarderen. “Ik vind het voortraject interessant om te volgen. Daar wordt door alle partijen heel veel tijd ingestoken, er is veel overleg, maar dat betaalt zich nu terug in een soepele uitvoering.” De planning wordt bewaakt via de app KYP (Keep Your Promise). Bosman legt uit: “Elke partij is zelf verantwoordelijk om in de app aan te geven of een onderdeel is afgerond. Het is dus heel transparant en je hebt altijd een actueel overzicht. Zo kunnen we snel bijsturen wanneer dat nodig is.” Beide mannen zijn het erover eens dat de samenwerking tussen de verschillende partijen – waaronder Quadrant, Verweij én de woningcorporatie – soepel verloopt en constructief is. De galerijen worden allemaal vernieuwd, gemoderniseerd en op hoogte gebracht. Foto: Hagemans Vastgoedonderhoud. Verweij Houttechniek levert voor de 453 woningen geïsoleerde Verweij BetterLife voordeuren en 726 Verweij BetterLife balkondeuren. Foto: Hagemans Vastgoedonderhoud.

B - - - biocomfort.weekampdeuren.nl Eerst zien, dan geloven? Vraag een sample aan:

11 nr. 2 Maart 2026 “Bouwers willen vooral voorspelbaarheid bij verduurzaming van huurwoningen” De verduurzaming van de Nederlandse huurwoningvoorraad is een van de grootste renovatieopgaven van dit moment én de komende jaren. Woningcorporaties moeten hun bezit richting 2050 gasloos maken, terwijl tegelijkertijd betaalbaarheid, regelgeving en uitvoeringscapaciteit onder druk staan. In die context is de samenwerking tussen branchevereniging Aedes en uitvoeringsprogramma Verbouwstromen ontstaan. De ambitie is even groot als taai: corporaties helpen om renovatie en verduurzaming programmatisch op te schalen. “Het is vooral de voorspelbaarheid in continuïteit waar bouwers behoefte aan hebben; volume is niet eens de belangrijkste voorwaarde.” Auteur: Harmen Weijer. Foto’s: Verbouwstromen Samenwerking Aedes en Verbouwstromen moet verduurzaming corporatiewoningen versnellen Verbouwstromen gaat corporaties helpen om hun uitvraag beter te organiseren en helpen tegelijkertijd bouwbedrijven om in een stabiele en vooral voorspelbare bouwstroom te werken. Foto: Sean Vos. Thema Onderhoud & Schilderwerk Verbouwstromen is een uitvoeringsprogramma dat met overheidsgeld is opgezet om de verduurzaming van woningen op grotere schaal te versnellen. Het programma richt zich zowel op koopwoningen als op huurwoningen van corporaties en professionele beleggers. De huursector kan een flinke duw in de rug kan hebben. En daarom is de samenwerking met Aedes zo vurig gewenst, vertelt Rick van den Bos, directielid van Verbouwstromen en verantwoordelijk voor het huursegment. “Het is eigenlijk heel simpel: we hebben een enorme opgave, maar de manier waarop die door woningcorporaties wordt georganiseerd, is nog te vaak projectmatig. Terwijl we juist programmatisch moeten gaan werken om schaalvoordelen te behalen.” Verbouwstromen gaat corporaties en gemeenten helpen bij het opzetten van programmatische renovaties en bij het organiseren van aanbestedingen. De organisatie fungeert daarbij als een soort verbindende schakel tussen opdrachtgevers en bouwbedrijven. “Wij helpen corporaties om hun uitvraag beter te organiseren en helpen tegelijkertijd bouwbedrijven om in een stabiele en vooral voorspelbare bouwstroom te werken.” Opschalen ingewikkeld Een belangrijk probleem is de lange besluitvorming binnen woningcorporaties. “Van besluit om een project te doen tot het moment dat een bouwer echt kan starten, zit bij corporaties gemiddeld ongeveer 18 maanden”, zegt Van den Bos. “Bij institutionele beleggers is dat vaak maar 9 maanden.” Die lange voorbereiding maakt corporatieprojecten kwetsbaar voor allerlei externe factoren. Denk aan wijzigingen in regelgeving, flora- en faunawetgeving, gemeentelijke procedures of politiek beleid. Als een project daardoor vertraging oploopt of zelfs wordt ingetrokken, heeft dat directe gevolgen voor bouwbedrijven. “Het verdienmodel van een bouwer draait uiteindelijk om een optimale productieplanning”, legt Van den Bos uit. “Ze moeten hun mensen, onderaannemers en leveranciers in een continue stroom in kunnen zetten. Als projecten uitvallen of vertragen, valt die planning uit elkaar.” Het gevolg is dat schaalvoordelen, die juist nodig zijn om renovaties betaalbaar te houden, uiteindelijk nauwelijks worden gerealiseerd. Volume Een veelgehoorde gedachte in de sector is dat grote aantallen woningen automatisch leiden tot lagere prijzen. Maar volgens Verbouwstromen is dat een misverstand. “Corporaties denken vaak: als we duizend woningen tegelijk in de markt zetten, dan gaan de prijzen vanzelf omlaag”, zegt Van den Bos. “Maar zo werkt het niet.” Voorspelbare continuïteit Wat volgens hem wél werkt, is voorspelbare continuïteit. Bouwbedrijven hebben meer aan een stabiele stroom projecten dan aan grote maar onzekere volumes. “Je kunt beter een kleiner volume hebben dat extreem voorspelbaar en continu op de markt komt, dan een groot pakket projecten dat voortdurend verschuift of wordt ingetrokken.” Juist op dat punt wil Verbouwstromen corporaties ondersteunen, aldus Van den Bos, die als voormalige commercieel directeur van BAM goed weet waarover hij praat. Vier voorwaarden Om programmatisch te kunnen renoveren, moeten corporaties volgens Van den Bos eerst hun eigen organisatie op orde hebben. Hij noemt vier basisvoorwaarden. “De eerste is betrouwbare vastgoeddata. Veel corporaties werken met databases die niet volledig aansluiten bij de werkelijkheid. Het gebeurt nog regelmatig dat een bouwer een wijk inspecteert en ontdekt dat bijvoorbeeld het glas al is vervangen terwijl dat volgens de database nog aangepakt moet worden”, zegt hij. Daarnaast is een technische programmatische planning nodig richting 2050, zodat duidelijk is welke woningen wanneer aan de beurt zijn. Ook financieel moet die planning worden onderbouwd. De vierde voorwaarde ligt volgens Van den Bos in de interne besluitvorming. “Corporaties moeten hun eigen besluitvormingsprocessen flink inkorten. Als je 18 maanden kwetsbaar bent voor veranderingen in de omgeving, gaat je voorspelbaarheid omlaag.” Samenwerking met Aedes Tegen die achtergrond is de samenwerking met Aedes tot stand gekomen. De samenwerking moet corporaties helpen om sneller consortia te vormen en renovatiestromen te organiseren. Daarbij wordt gewerkt met zogenaamde ‘treintjes’: samenwerkingsvormen waarin corporaties en bouwbedrijven langdurig samenwerken aan een reeks projecten. Hoewel de ambitie groot is, verwacht Van den Bos geen explosieve groei van samenwerkingen. De praktijk blijkt namelijk nogal weerbarstig en taai. “Als we dit jaar drie nieuwe consortia kunnen starten, met zes tot negen corporaties, dan vind ik dat al een hele mooie stap”, zegt hij. Volgens hem ligt de optimale schaal vaak bij twee of drie corporaties die hun bezit gezamenlijk in de markt zetten. Grotere samenwerkingen blijken organisatorisch veel ingewikkelder. “Samenwerken betekent in feite dat je operationeel gedeeltelijk fuseert”, zegt hij. “Dat heeft impact op processen, mensen en besluitvorming. Dat kost tijd.” Verandering onvermijdelijk Van den Bos benadrukt dat hij begrip heeft voor de complexiteit van corporaties. Ze opereren in een politieke en maatschappelijke context die sterk verschilt van die van commerciële partijen. Toch is verandering volgens hem onvermijdelijk. “De druk op de sector wordt steeds groter”, zegt hij. “Corporaties moeten verduurzamen, maar hebben tegelijkertijd een tekort aan capaciteit in onder andere de aanbesteding. Daarom moeten we af van het projectdenken en naar programmatisch (samen)werken. Dat zorgt voor de gewenste voorspelbaarheid.” Verbouwstromen fungeert als een soort verbindende schakel tussen opdrachtgevers en bouwbedrijven.

Veiligheid regelen we samen. Komt goed.

13 nr. 2 Maart 2026 “We bouwen steeds meer circulair en met biobased materialen” In Krommenie worden bijna 360 woningen verduurzaamd en technisch onderhouden. In dit grootschalige renovatieproject, uitgevoerd door onderhoudsbedrijf BILTZ in opdracht van woningcorporatie Parteon, worden onder andere het glas, kozijnen , kiepramen en de achterdeuren vervangen. Het doel: betere isolatie, een hogere energieprestatie en meer wooncomfort voor de bewoners. Projectleider Jonas Rozemeijer van BILTZ begeleidt het project en ziet hoe dergelijke renovaties steeds belangrijker worden voor woningcorporaties. “Wij focussen ons vooral op labelverbetering. De woningen gaan van energielabel E, F en G naar label B of C.” Auteur: Harmen Weijer. Foto’s: Weekamp/BILTZ Renovatieproject in Krommenie: energielabelsprong voor 360 woningen In Krommenie worden bijna 360 woningen verduurzaamd en technisch onderhouden. In dit grootschalige renovatieproject, uitgevoerd door onderhoudsbedrijf BILTZ in opdracht van woningcorporatie Parteon, worden onder andere het glas, kozijnen en de voor- en achterdeuren vervangen. Thema Onderhoud & Schilderwerk Het project in Krommenie draait om een groot complex galerijflats uit de late jaren zestig. Volgens Rozemeijer is dat type gebouw inmiddels een bekend werkterrein voor onderhoudsbedrijven. “Dit soort complexen pakken we steeds vaker aan. Het zijn gebouwen waar je met relatief gerichte maatregelen een flinke sprong kunt maken in energieprestatie.” De renovatie richt zich daarom vooral op zogeheten no-regretmaatregelen, die direct effect hebben op energiegebruik en comfort en die ook op langere termijn waarde houden. Zoals betere isolatie, luchtdicht bouwen en verbeterde ventilatie. “We doen voornamelijk isolerende werkzaamheden en werken tegelijk aan de luchtdichtheid van de woningen. Daarbij brengen we mechanische ventilatie aan. En we hebben 758 deuren en 1895 klepramen vervangen door geïsoleerde deuren en ramen." Geïsoleerde buitendeuren Ook de beglazing wordt vervangen door beter HR+-glas. Daarnaast krijgen de woningen nieuwe buitendeuren. Voor dat onderdeel koos BILTZ voor geïsoleerde deuren van Weekamp. Volgens Rozemeijer spelen deuren in dit soort renovaties een grotere rol dan vaak wordt gedacht. “Voor de energielabels hebben we goed geïsoleerde deuren nodig. Daarom hebben we gekozen voor de geïsoleerde achterdeur van Weekamp. Daarbij gebruiken we kaderprofielen om alles echt goed en luchtdicht af te sluiten.” De keuze voor deze deur kwam niet toevallig tot stand. Tijdens een productdemonstratie maakte Rozemeijer kennis met nieuwe innovaties van de fabrikant. “Ik kreeg een demostuk van een geïsoleerde deur. Dat proefstuk bleef bij ons op kantoor liggen en een klant zag het daar. Toen was één en één ineens twee.” De deur vervult daarmee niet alleen een praktische rol, maar draagt ook bij aan de totale energieprestatie van de woning. In een renovatieproject waarin honderden woningen tegelijk worden aangepakt, kan zo’n detail een groot effect hebben. Grote schaal Hoewel BILTZ veel ervaring heeft met renovatieprojecten voor woningcorporaties, is de schaal van het project in Krommenie wel van een andere orde. In totaal gaat het om circa 360 woningen. “Dit soort opdrachten voeren we veel vaker uit, maar meestal gaat het om blokken van 10 tot 40 woningen”, vertelt Rozemeijer. “Hier ging het echt om grote aantallen. Dat vraagt om een andere manier van organiseren.” Om het werk efficiënt te laten verlopen, werkte het team met ‘treintjes’, zodat verschillende werkzaamheden elkaar in vaste volgorde opvolgen. Daarbij kon het team profiteren van ervaringen uit een eerder project in dezelfde buurt. “Met dat complex, De Grote Beer, waren we al begonnen in oktober 2024. Daar konden we goed zien wat wel en niet werkte in de planning. Die lessen hebben we meegenomen naar dit project, dat gestart is in april 2025, waardoor het hier een stuk gestroomlijnder liep. We zijn nu bezig met de laatste opleveringen, dus het project is zo goed als klaar.” Klaar voor verdere verduurzaming Hoewel het project zich vooral richt op isolatie en onderhoud, is ook de ventilatie aangepakt. Rozemeijer: “We hebben ventielen in de keuken, badkamer en toilet geplaatst, die in verbinding staan met de dakventilatoren en sensoren in de woonkamer in slaapkamer. In de ramen hebben we roosters geplaatst, zodat de ventilatie goed is geregeld.” Ook is nu in deze renovatie al vooruit gekeken naar toekomstige verduurzamingsstappen. Het complex beschikt bijvoorbeeld over een collectief verwarmingssysteem. Er wordt onderzocht of dat systeem op termijn kan worden vervangen door een collectieve warmtepompinstallatie. Daarnaast zijn voorbereidingen getroffen voor zonnepanelen. “We hebben de meterkasten alvast aangepast zodat ze geschikt zijn voor zonnepanelen op het dak in de toekomst”, vertelt Rozemeijer. “Zo zijn de woningen voorbereid op verdere verduurzaming.” Circulair en biobased Volgens Rozemeijer verandert de renovatiesector momenteel snel. Steeds vaker kijken opdrachtgevers naar circulaire oplossingen en biobased materialen. “Ik zie dat we steeds meer circulair gaan bouwen en werken met biobased materialen”, zegt hij. Toch is de toepassing daarvan nog niet vanzelfsprekend. Budgetten spelen daarbij een belangrijke rol. “Corporaties hebben er zeker interesse in, maar uiteindelijk moet het project financieel haalbaar blijven. Biobased oplossingen zijn vaak nog duurder, waardoor ze soms als eerste uit het plan verdwijnen.” Volgens Rozemeijer zou ondersteuning vanuit de overheid daarbij kunnen helpen. “Als de meerprijs van biobased materialen gecompenseerd zou worden, denk ik dat veel corporaties en aannemers er sneller voor zouden kiezen.” De woningen krijgen nieuwe buitendeuren, waarvoor BILTZ koos voor geïsoleerde deuren van Weekamp. Hoewel het project zich vooral richt op isolatie en onderhoud, is ook de ventilatie aangepakt. In de ramen hebben we roosters geplaatst voor de ventilatie. In de keuken, badkamer en toilet zijn ventielen geplaatst, die in verbinding staan met de dakventilatoren en sensoren in de woonkamer in slaapkamer. Zo is de ventilatie ook op orde.

14 nr. 2 Maart 2026 Xtra Materieel begrijpt als geen ander wat bouw- en renovatieprojecten nodig hebben: snelheid, betrouwbaarheid en een partij die meedenkt in oplossingen. Het verhuurassortiment is dan ook breed en doordacht opgebouwd. Van grote telescopen, tot compacte knikarmhoogwerkers en van rolsteigers tot schaftwagens. Maar ook voor een A-kwaliteit schuurmachine ben je bij het Rotterdamse verhuurbedrijf aan het juiste adres. Voor schilders- en onderhoudsbedrijven betekent dit vooral gemak. Eén aanspreekpunt voor alle benodigde middelen rondom een project. Geen losse leveranciers, geen versnipperde communicatie, maar een partner die overzicht houdt. Dat is niet alleen efficiënt, het voorkomt ook onnodige kosten voor materieel dat slechts tijdelijk nodig is. Flexibiliteit staat centraal: huren wanneer nodig, opschalen wanneer het project daarom vraagt en weer afschalen zodra de klus is afgerond. Juist in gevelrenovatie, waar de bereikbaarheid per pand verschilt en omstandigheden continu veranderen, is maatwerk essentieel. Xtra Materieel levert niet alleen machines, maar denkt actief mee in de meest praktische en veilige oplossing per locatie. Sterk in service, krachtig in kennis Wat Xtra Materieel onderscheidt, is de combinatie van technische expertise en klantgericht denken. De medewerkers kennen de praktijk van onderhouds- en schilderprojecten. Ze weten wat het betekent als een planning onder druk staat of als weersomstandigheden roet in het eten gooien. Klanten kunnen rekenen op persoonlijk advies, snelle levering en goed onderhouden materieel. Want stilstaan op de bouwplaats kost geld en dat begrijpt het team als geen ander. Machines worden zorgvuldig gecontroleerd en verkeren in topconditie. Mocht er toch iets spelen, dan staat de technische dienst klaar om direct te schakelen. Die betrokkenheid gaat verder dan alleen het afleveren van materieel. Xtra denkt mee over efficiëntie, veiligheid en logistiek. Dat maakt de samenwerking niet alleen effectief, maar ook prettig. Veel onderhouds- en schildersbedrijven ervaren Xtra daardoor als een verlengstuk van hun eigen organisatie. Werkopnames: samen voor het beste bereik Een succesvolle uitvoering begint bij een gedegen voorbereiding. Daarom biedt Xtra Materieel vrijblijvende werkopnames aan, uitgevoerd door ervaren specialisten. Op locatie wordt samen met de opdrachtgever ieder detail bekeken: de hoogte, de ondergrond, obstakels, de bereikbaarheid voor transport en de omgeving. Voor schilders en gevelrenovatiebedrijven is dit van grote waarde. Elk project vraagt immers om een andere aanpak. Is een compacte hoogwerker voldoende? Is een ladderlift efficiënter voor het transport van materialen? Of vraagt de situatie om een complete steigerconstructie? Door vooraf zorgvuldig te inventariseren, wordt niet alleen de juiste keuze gemaakt, maar worden ook risico’s “Materieel moet kloppen, logistiek strak georganiseerd zijn en veiligheid staat altijd voorop” In onderhoud en gevelrenovatie draait alles om bereikbaarheid, planning en betrouwbaarheid. Of het nu gaat om grootschalig vastgoedonderhoud, een monumentale gevelrenovatie of periodiek schilderwerk aan een wooncomplex: stilstand is geen optie. Materieel moet kloppen, logistiek moet strak georganiseerd zijn en veiligheid staat altijd voorop. Precies daar positioneert Xtra Materieel zich als partner voor professionals in onderhoud en schilderwerken. Informatie: www.xtra-materieel.nl geminimaliseerd en kosten beheerst. Veilig en efficiënt werken staat daarbij altijd centraal. Xtra Services: specialist in complexe bereikbaarheid Wanneer standaardoplossingen niet volstaan, schakelt Xtra Materieel moeiteloos door naar haar dochteronderneming: Xtra Services. Deze specialisten zijn volledig ingericht op het monteren en demonteren van aluminium rolsteigers, hangbruginstallaties, triangelbruggen en andere maatwerkconstructies. Voor gevelrenovatieprojecten in binnenstedelijke gebieden of bij complexe panden: denk aan monumenten, galerijflats of gebouwen met beperkte ruimte rondom, biedt dit enorme voordelen. Ook voor dakrandbeveiliging, regen- en doorwerkkappen en schilderstellingen levert Xtra Services passende oplossingen. Dankzij de nauwe samenwerking tussen verhuur en montage ontstaat één geïntegreerde aanpak. De klant heeft één aanspreekpunt, terwijl op de achtergrond twee gespecialiseerde teams samenwerken aan een veilige en efficiënte uitvoering. Dat zorgt voor overzicht, snelheid en duidelijkheid in het hele traject. De partner voor schilders en onderhoudsbedrijven Voor professionals in schilderwerk en gevelonderhoud is continuïteit cruciaal. Projecten lopen vaak strak gepland en worden uitgevoerd terwijl bewoners of gebruikers aanwezig blijven. Dat vraagt om minimale overlast, maximale veiligheid en betrouwbaar materieel. Xtra Materieel begrijpt die dynamiek. Door het brede aanbod aan hoogwerkers, variërend van compacte machines voor binnenstedelijke projecten tot grotere machines voor grootschalige gevelrenovaties, kan per situatie de juiste oplossing worden ingezet. Ladderliften maken het efficiënt verplaatsen van verfspullen, isolatiemateriaal of gevelpanelen mogelijk. Schaftwagens en bouwhekken dragen bij aan een professionele en veilige inrichting van de werkplek. Bovendien biedt de flexibiliteit in huurperiodes uitkomst bij onvoorspelbare factoren zoals weersomstandigheden. Regendag? Dan wordt er meegedacht. Het doel is altijd hetzelfde: zorgen dat de schilder of onderhoudsprofessional ongestoord kan doorwerken. Toekomstbestendig en duurzaam De bouw- en onderhoudssector staat midden in de transitie naar duurzamer werken. Xtra Materieel investeert daarom continu in elektrisch en hybride materieel, schonere motoren en slimmere logistieke processen. Steeds vaker kiezen opdrachtgevers bewust voor emissiearme oplossingen, bijvoorbeeld in binnensteden of bij projecten met duurzaamheidseisen. Door tijdig te investeren in innovatieve alternatieven helpt Xtra haar klanten om te voldoen aan huidige én toekomstige regelgeving. Zo bouwen we niet alleen voor vandaag, maar ook voor morgen, met oog voor mens, milieu en rendement. Rotterdamse roots, landelijk bereik Vanuit de vestiging in Rotterdam-Overschie bedient Xtra Materieel klanten in heel Nederland. De Rotterdamse mentaliteit: handen uit de mouwen, nuchter en betrouwbaar, zit stevig verankerd in het DNA van het bedrijf. Dat merkt u vanaf de eerste aanvraag tot en met de oplevering. Heldere communicatie, duidelijke afspraken en doen wat je belooft. Dat vormt de basis van langdurige samenwerkingen met relaties door het hele land. (infotorial)

RkJQdWJsaXNoZXIy NTI5MDA=