11 nr. 3 Mei 2026 Dakpotentiescan 0.5 helpt gebouweigenaren om meer uit bestaande daken te halen De druk op de gebouwde omgeving neemt toe. Steden moeten vergroenen, regenwater beter opvangen, duurzame energie opwekken én prettige leefomgevingen creëren. Tegelijkertijd ligt er op miljoenen vierkante meters bestaande daken nog onbenut potentieel. Om dat inzichtelijk te maken ontwikkelden Wageningen University en Research en adviesbureau Merosch samen met kennisplatform voor de gebouwde omgeving TVVL en het Rijksvastgoedbedrijf gezamenlijk de Dakpotentiescan 0.5: een praktische tool die vastgoedeigenaren helpt om kansen op het dak sneller te herkennen. Auteur: Harmen Weijer. Volgens Arnold van ’t Veld van Merosch is het initiatief ontstaan vanuit een duidelijke behoefte in de markt. “We merkten dat er veel ambities zijn rondom multifunctionele daken, maar dat er in de stap van wens naar realisatie ook veel plannen sneuvelen. Dan is er enthousiasme, maar ontbreekt het aan overzicht of aan een eerste handelingsperspectief.” De oorsprong van de scan ligt bij de TVVL-werkgroep Blauw Groen Bewust Bouwen Community, waarin verschillende marktpartijen samenwerken aan kennisontwikkeling rond toekomstbestendige daken. Vanuit die expertgroep ontstond de wens om iets tastbaars te maken voor gebouweigenaren. Van ’t Veld: “In eerste instantie heette het nog de beslisboom Blauwgroene daken. Het idee was simpel: iemand vult een aantal gegevens in en krijgt vervolgens een advies. In de verdere ontwikkeling is dat uitgegroeid tot de Dakpotentiescan.” Praktisch hulpmiddel Daarmee is de tool nadrukkelijk geen theoretisch model, maar een praktisch hulpmiddel voor de dagelijkse vastgoedpraktijk. De scan richt zich op bestaande gebouwen. Dat kunnen woningen zijn, maar net zo goed kantoren, scholen, zorginstellingen of logistieke panden. “We maken daarin geen onderscheid. Een dak is een dak”, zegt Van ’t Veld. De tool brengt in beeld welke functies een bestaand dak kan vervullen. Daarbij kijkt de scan naar vier hoofdthema’s: waterberging, biodiversiteit en groen, energieopwekking, en sociale functies, zoals verblijfsruimte of daktuinen. Eerste fase In de eerste fase vult de gebruiker enkele eenvoudige gegevens in die vaak direct bekend zijn, zoals daktype, constructie en hellingshoek. Op basis daarvan laat de scan in fase 2 zien welke toepassingen kansrijk zijn. “Als je een stalen of hellend dak hebt, zijn de mogelijkheden anders dan bij een betonnen plat dak. Dat soort verschillen maakt de tool meteen inzichtelijk”, aldus Van ’t Veld. Juist het combineren van functies maakt de scan interessant voor renovatieprojecten. Een dak hoeft niet meer slechts één doel te dienen. Van ’t Veld: “Je kunt op één dak energie opwekken, water bergen, vergroenen en een sociale functie toevoegen. Soms doe je dat letterlijk boven elkaar, soms naast elkaar.” Denk aan zonnepanelen boven een groen dak, een daktuin met verblijfsplekken of waterretentie onder andere dakfuncties. Volgens Van ’t Veld gaat het minder om kosten stapelen en meer om waarde stapelen. “Als je functies combineert, gebruik je hetzelfde oppervlak meerdere keren. Je baten nemen dan toe.” Logisch moment De tool is bedoeld voor gebouweigenaren die bij renovatie- en verduurzamingstrajecten nadenken over slim en multifunctioneel gebruik van het dak. Wanneer een dak toch wordt aangepakt, ontstaat zo een logisch moment om breder te kijken. “Bij grotere organisaties worden gebouwen vaak al gescand op energie, materialen of klimaatrisico’s. Dan past deze scan daar goed bij”, zegt Van ’t Veld. Van ’t Veld noemt woningcorporaties expliciet als doelgroep. Hij sprak al met een aantal corporaties die de tool willen testen. “Zij hebben vaak duurzaamheidsdoelen en willen tegelijk buurten vergroenen. Dan is het dak een logische plek om kansen te benutten.” Ook het Rijksvastgoedbedrijf ziet perspectief. Volgens Van ’t Veld bestaat daar de wens om de scan op termijn mee te nemen bij renovatieprojecten. Versie 0.5 De huidige versie heet bewust 0.5. Het gaat om een testversie die nu in de markt wordt gevalideerd. “Wij hebben als ontwikkelteam een tool gemaakt, waarvan we denken dat het werkt. Dan is het verstandig om eerst met gebruikers te testen: lopen ze tegen gekke dingen aan, missen er onderdelen, of zitten er nog gaten in?” De eerste reacties tijdens de eerste presentatie begin april waren volgens Van ’t Veld al positief kritisch. “Mensen gaven bruikbare feedback, maar vooral ook: fijn dat er eindelijk iets concreets komt wat we kunnen gebruiken.” Voor de definitieve versie staan nog meerdere wensen op de agenda. Zo willen gebruikers graag weten wat maatregelen kosten en opleveren. Dat zit nu nog beperkt in de tool. “We onderzoeken nog hoe we dat goed kunnen vormgeven. Op dat vlak zijn er al bestaande platformen en kennisbronnen, zoals het Nationale Dakenplan en andere dakdatatools. We kijken of daarop kunnen aansluiten.” De huidige versie draait in Excel. “Voor de toekomst wordt ook gedacht aan een webapplicatie. In dat geval kan de huidige Excelversie als prototype worden gebruikt om scherp te krijgen wat gebruikers nodig hebben.” 2.0-versie Van ’t Veld sluit zelfs een latere 2.0-versie niet uit. “Als het aanslaat en gebruikers behoefte hebben aan extra functionaliteit, bouwen we graag door.” De testfase loopt volgens Van ’t Veld tot eind mei 2026. Daarna worden reacties verwerkt. De verwachting is dat versie 1.0 voor of rond het einde van de zomer van 2026 publiek beschikbaar komt. “Dan kan iedereen hem gebruiken via de website van TVVL zonder dat ze mij eerst hoeven te mailen.” Maar voor geïnteresseerde gebouweigenaren, die de 0.5-tool willen testen, is dat nu nog wel de bedoeling: a.vantveld@merosch.nl. Meer info: https://tvvl.nl/project/dakpotentiescan De tool brengt in beeld welke functies een bestaand dak kan vervullen. Daarbij kijkt de scan naar vier hoofdthema’s: waterberging, biodiversiteit en groen, energieopwekking, en sociale functies, zoals verblijfsruimte of daktuinen. Bron: Merosch. Thema Dakrenovatie Tijdens de Klimaattop Gebouwde Omgeving 2025 bekrachtigden TVVL, het Rijksvastgoedbedrijf (RVB), Wageningen University & Research (WUR) en Merosch hun samenwerking met de ondertekening van de Dakpotentiescan Deal. Dat leidde uiteindelijk tot de huidige eerste tool. Foto: KTGO.
RkJQdWJsaXNoZXIy NTI5MDA=