RenovatieTotaal 5 - 2026

32 nr. 5 september 2026 letterlijk voor onze eigen collega's.” Aan de buitenkant oogde het Mijnbouwgebouw nog altijd indrukwekkend. Binnen bleek de werkelijkheid aanzienlijk weerbarstiger. "Installatietechnisch stelde het gebouw eigenlijk weinig voor”, vertelt Steenvoorden. "Er was nauwelijks ventilatie aanwezig. Ramen konden open en er hing wat verwarming. In de technische ruimte stonden voor die verwarming twee ketels, en die ruimte was de helft zo groot als nu. En daarmee hield de installatietechniek ongeveer op.” Zoals bij vrijwel iedere monumentale renovatie kwamen ook tijdens de uitvoering onverwachte problemen aan het licht. Steenvoorden: "We haalden plafonds open en ontdekten rotte balkkoppen, natuurlijk asbest, en allerlei constructieve verrassingen. De vondst van chroom 6 en de aanwezigheid van vleermuizen hielpen ook niet echt. Dat soort zaken zie je pas als je daadwerkelijk begint met slopen." Voor de bouwkundige disciplines betekende dat regelmatig herontwerpen. Paris Proof Voor de installateurs was het minstens zo ingewikkeld. "In een nieuw gebouw reserveer je eenvoudig technische ruimten en schachten. Hier bestonden die simpelweg niet. We hebben voornamelijk de vele gangen gebruikt om leidingen weg te kunnen werken. Overigens wel achter een verlaagd plafond, waar je nog deels door heen kunt kijken.” Vanaf de eerste schetsen stond één uitgangspunt vast: het gebouw moest voldoen aan de Paris Proof-ambitie. Dat betekende niet alleen afscheid nemen van het gebruik van aardgas, maar vooral het drastisch terugbrengen van de totale energievraag, naar maximaal 70 kWh/m2. "Wij vonden dat we als engineers zelf moesten kunnen laten zien waar we onze opdrachtgevers dagelijks over adviseren”, zegt Maassen. "Als wij vinden dat bestaande gebouwen een grote bijdrage kunnen leveren aan de energietransitie, dan moet ons eigen kantoor dat ook bewijzen." Daarom is gekozen voor een combinatie van bouwkundige en installatietechnische maatregelen. De vloeren en daken zijn geïsoleerd. Ook de kleine raampjes zijn van isolerend Fineoglas voorzien en de grote ramen van HR++ glas in combinatie met nieuwe (monumentale) glaslatten. De twee binnentuinen zijn overkapt tot een tweevoudig atrium en het gebouw werd volledig gasloos gemaakt. De warmte- en koudevoorziening wordt nu verzorgd door een nieuwe wko-installatie met water/water-warmtepompen, aangevuld met lucht/ water-warmtepompen voor piekbelasting en herstel van de bodembalans. In vrijwel het gehele gebouw zijn klimaatplafonds geïnstalleerd als afgiftesysteem. Wie nu door het gebouw loopt, beseft nauwelijks hoeveel techniek verborgen zit achter plafonds, vloeren en monumentale wanden. Tijdens de eerste ontwerpen leek plaatsing van de luchtbehandelingskasten op het dak van de nieuwe atria de meest logische oplossing. “Installatietechnisch leek dat ideaal”, vertelt Steenvoorden. "Totdat we de constructieve gevolgen gingen doorrekenen. Een technische ruimte op het dak betekende namelijk zwaardere staalconstructies, grotere liggers en aanzienlijk hogere bouwkosten. En dat was gewoonweg niet wenselijk.” Lumineuze oplossing Uiteindelijk koos het ontwerpteam daarom voor een andere, lumineuze oplossing: 2 grote luchtbehandelingskasten zijn centraal in het gebouw geplaatst en 1 kleinere luchtbehandelingskast op de zolder, omdat dit qua routing vanuit de centrale kasten mogelijk is. "De twee grote luchtbehandelingskasten kregen een plek in een van de lokalen in het voormalige schoolgebouw, met geweldig uitzicht op wat nu het oostelijke atrium is, en voorheen de binnentuin. Dat lokaal hebben we nu anders ingevuld, waardoor we wel de luchtkanalen in vier richtingen konden verdelen. De kanaallengtes bleven beperkt, de kanalen konden kleiner worden uitgevoerd en we hoefden veel minder in het monument in te grijpen.” Omdat het atrium hoger is uitgevoerd dat de oorspronkelijke gebouwen, is het ook mogelijk om op het dak van dit middengebouw te staan. Het zijn zelfs flexwerkplekken geworden, waar opmerkelijk genoeg zelfs op warme zomerdagen het binnenklimaat heel goed werkbaar is. “En van hieruit heb je toch dat mooie uitzicht op de atria”, vertelt Steenvoorden. Onzichtbaar karakter Het onzichtbare karakter loopt als een rode draad door het hele project. Vrijwel overal verdwijnen leidingen, bekabeling, sensoren en luchtkanalen uit het zicht, terwijl tegelijkertijd alle moderne functies aanwezig zijn. De klimaatplafonds in de kantoorruimten daarin een belangrijk rol. "Daar komt eigenlijk alle techniek samen”, legt Steenvoorden uit. "Verwarming, koeling, ventilatie, verlichting, sprinklers, rookdetectie, wifi en sensoren zijn allemaal geïntegreerd in dezelfde plafondeilanden." Toch is niet overal dezelfde installatie-oplossing toegepast. Wanneer Steenvoorden tijdens de rondleiding de voormalige professorenkamer Op de bovenste verdieping zijn de oude balken in het zicht gelaten om het authentieke karakter van het Mijnbouw-gebouw te benadrukken. Hier zijn geen vierkante klimaatplafonds gerealiseerd, maar is de installatietechniek verwerkt in twee lange ‘klimaatstraten’ aan het plafond. Foto: Haskoning/Arjen Veldt Fotografie. In de voormalige professorskamer is de huidige directiekamer gerealiseerd. Tijdens de renovatie kwamen de originele plafonds naar voren (tweede foto linksboven). Ook is hier gekozen voor ventilatorconvectoren die vrijwel onzichtbaar in bestaande bouwkundige elementen zijn weggewerkt (eerste foto rechts). Ook de sprinklerinstallatie is hier zo discreet mogelijk geïntegreerd (tweede foto rechts). Foto’s: Harmen Weijer.

RkJQdWJsaXNoZXIy NTI5MDA=