33 nr. 3 Mei 2026 “Minder is genoeg” Van oudsher ontwerpen en installeren engineers en installateurs installaties in woningen met overcapaciteit. Dat was in het geval van cv-ketels niet onlogisch en ook niet erg. Maar bij warmtepompen heeft een overdimensionering andere gevolgen, zoals expert Harm Valk van bureau in een column in zowel Cobouw als KUBR betoogt. “Minder is genoeg”, zo is zijn huidige motto. Het is gebruikelijk om de capaciteit van een warmte-opwekker, koelunit of ventilatievoorziening af te stemmen op het te verwachten maximale vermogen dat gevraagd gaat worden. De op die manier berekende capaciteit is echter nooit nodig, stelt Valk. “Het is in een stedelijke omgeving praktisch nooit meer -10 graden Celsius, zelfs niet als dat bij uitzondering in het vrije veld gemeten wordt, zoals afgelopen februari. Een lagere capaciteit scheelt ook significant in investering en in de EMG-score.” Valk geeft dat als de capaciteit niet volledig wordt aangesproken, het toestel in deellast blijft draaien. “Met een slechter rendement en soms zelfs hogere slijtage als gevolg. Een warmtepomp moet je afstemmen op de werkelijke vraag.” Zullen bewoners dit nu eigenlijk merken? Valk stelt van niet. “We hebben als mensen een adaptief vermogen voor temperatuur. In het voorjaar zitten bij 20 graden Celsius buiten de terrassen vol; in september zeggen we bij dezelfde temperatuur dat het herfst aan het worden is.” Lees de gehele column bij KUBR: https://kubr.nl/blog/882-column-harm-valk-minder-is-genoeg. “Alleen combinatie isoleren en warmtepompen zorgen gasvrije huurwoningen in 2050” Met het huidige renovatietempo wordt het voor woningcorporaties lastig om in 2050 een volledig gas- en CO₂‑vrije sociale woningvoorraad te realiseren. Dat blijkt uit een nieuwe studie van TNO in samenwerking met TDI 500-Team Duurzaam Installeren, waarin de effectiviteit van verschillende combinaties van isolatie en verwarmingsinstallaties is onderzocht. Het rapport concludeert dat alleen isoleren onvoldoende rendement oplevert maar in combinatie met all-electric warmtepompen juist een efficiënte aanpak is. De inzet van hybride warmtepompen, die gemakkelijk om te schakelen zijn naar all-electric, kan helpen om sneller van HR-ketels naar all-electric warmtepompen te komen. Uit het onderzoek blijkt dat corporaties jaarlijks wel veel woningen isoleren, maar dat het aandeel woningen dat daadwerkelijk van het gas afgaat, beperkt is. Jaarlijks worden nu circa 53.000 corporatiewoningen geïsoleerd, terwijl slechts 18.000 woningen een warmtepomp krijgen. Daarmee worden de Nationale Prestatieafspraken (NPA) en het doel om corporatiewoningen in 2050 CO₂-vrij te hebben moeilijk te halen. De huidige praktijk om een woning eerst volledig te isoleren voordat een warmtepomp geplaatst kan worden, remt de voortgang van de energietransitie. Lagere energielasten Laure Itard, hoofdauteur van de studie: “Isoleren is een dure en arbeidsintensieve stap, die per geïnvesteerde euro niet de meeste reductie in CO₂ en energielasten oplevert. Er lopen nu initiatieven waarbij minder goed geïsoleerde woningen (schillabel D) worden voorzien van een all-electric warmtepomp. Ons onderzoek wijst uit dat bij gelijke investering 30% meer warmtepompen geplaatst kunnen worden dan wanneer er alleen goed geïsoleerd wordt zodat 30% meer woningen sneller toegang krijgen tot lagere energielasten dan nu. Op dit moment is echter nog onvoldoende duidelijk wat dit betekent voor het comfort van deze woningen.” Voor een deel van de woningen kan in ieder geval het gebruik van hybride warmtepompen, volgens de onderzoekers, een bijdrage leveren aan het sneller behalen van de klimaatdoelen. Daarvoor moeten de hybride warmtepompen wel all-electric-ready zijn. Isoleren blijft belangrijk maar het loont om goed na te denken over het isolatieniveau en de timing. Meer hybride warmtepompen “Hybride warmtepompen (all-electric-ready) kunnen in niet-geïsoleerde woningen worden geplaatst, zijn goedkoper en eenvoudiger te installeren dan all-electric warmtepompen. Wel wordt er nog steeds gas verbruikt door de ketel. Een all-electric-ready warmtepomp kan later worden omgeschakeld naar volledig elektrische werking zodra isolatie is doorgevoerd. Daarmee kunnen ze een tussenstap zijn in de route naar aardgasvrije corporatiewoningen”, aldus TNO in het rapport. De onderzoekers berekenden dat er circa vier keer zoveel warmtepompen per jaar geplaatst moeten worden om de doelen van 2050 te halen. Concreet betekent dit dat alle verwarmingsketels in corporatiewoningen die het einde van hun levensduur bereiken, vervangen moeten worden door een warmtepomp. Een all-electric-ready hybride warmtepomp is daarvoor kansrijk, aldus TNO. Bron: TNO Nieuwe subsidieronde Flex-e voor ondernemers met netcongestieproblemen Vanaf 6 mei 2026 kunnen ondernemers die te maken hebben met netcongestie weer subsidie aanvragen voor flexibel elektriciteitsverbruik (Flex-e). Bedrijven en instellingen met een grootverbruikeraansluiting (> 3x80A) en die in een netcongestiegebied gevestigd zijn, kunnen subsidie aanvragen om advies in te huren en/of investeringen te doen om verder te kunnen met hun groei- of verduurzamingsplannen. Door nieuwe voorwaarden komen meer bedrijven in aanmerking voor subsidie. De focus ligt op sneller realiseren van flexibiliteit én efficiënter gebruik van het elektriciteitsnet. De regeling is vereenvoudigd en sluit beter aan op de praktijk, zo stelt RVO in haar bericht. Zo kunnen kleine maatregelen eenvoudiger worden uitgevoerd en zijn er minder administratieve lasten voor ondernemers. Verder zijn er meer mogelijkheden voor grootverbruikers en is er een gerichtere toetsing bij grotere projecten. Huurders zonder eigen aansluit- en transportovereenkomst (ATO) komen niet meer in aanmerking voor deze subsidie. De eigenaar van hun pand met de ATO kan mogelijk wel subsidie aanvragen. Maatregelen Er zijn 2 groepen met maatregelen voor flexibel elektriciteitsverbruik waarvoor ondernemers subsidie kunnen krijgen. In de eerste groep zitten maatregelen die samen minder dan 100 kW (flexibel) vermogen hebben. Flexibel vermogen is het maximale vermogen dat met een maatregel wordt verhoogd, verlaagd of op een ander moment gebruikt, bijvoorbeeld door verbruik te verschuiven naar rustigere uren. Daarvoor hebben ondernemers geen congestiemanagementcontract met hun netbeheerder nodig. In de 2e groep zitten maatregelen die samen 100 kW (flexibel) vermogen hebben. Hiervoor hebben ondernemers nog steeds een congestiemanagementcontract nodig. De subsidie bestaat uit 3 onderdelen: • Flexibilteitsscan: Geeft inzicht in mogelijkheden voor flexibel elektriciteitsgebruik. • Haalbaarheidsstudie: Onderzoekt welke maatregelen voor flexibel elektriciteitsgebruik technisch haalbaar zijn. • Flexibiliteitsmaatregelen: Maatregelen die flexibel elektriciteitsgebruik mogelijk maken. In 2026 is er ruim €30 miljoen beschikbaar. Afhankelijk voor welk onderdeel subsidie wordt aangevraagd, kan tot 50% van de kosten gesubsidieerd worden. Aanvragen kunnen worden ingediend van 6 mei t/m 15 oktober 2026. Vanaf 20 april 2026 kunnen aanvragers een conceptaanvraag voorbereiden. Meer informatie over de regeling, de voorwaarden en het aanvragen van de subsidie vind je bij RVO: www.rvo.nl/subsidies-financiering/flex-e. Bron: RVO/Techniek Nederland Installatienieuws
RkJQdWJsaXNoZXIy NTI5MDA=