5 nr. 1 Januari 2026 Slimme aansturing van hybride warmtepompen helpt tegen netcongestie op laagspanningsnet Een groot deel van een woonwijk voorzien van hybride warmtepompen zónder dat het stroomnet hoeft te worden verzwaard: in het Drentse Dalen is dit concept succesvol getest door een consortium van Enablemi, Enexis, Intergas, Inversable, Samen Energie Neutraal, Technische Universiteit Eindhoven en Voorstroom. Binnen het pilotproject DACSHW werden honderd hybride warmtepompen bij huishoudens collectief en centraal aangestuurd, om te onderzoeken of op deze manier de capaciteit en flexibiliteit van het lokale stroomnet beter kan worden benut. De groei van (hybride) warmtepompen, laadpalen en elektrische apparaten zorgt voor toenemende belasting van het lokale stroomnet. Het stroomnet raakt steeds voller en er dreigt op sommige plekken zelfs overbelasting. In Dalen is aangetoond dat het laagspanningsnet aanzienlijk kan worden ontlast door de slimme en centrale aansturing van hybride warmtepompen. Het resulteerde in 10 tot 25% reductie van de avondpiek. Deze resultaten zijn specifiek voor deze wijk en testopzet – met circa 40% deelnemende huishoudens. Bram Gerrist, Directeur Innovatie & Ontwikkeling bij Enexis: “De pilot in Dalen toont aan dat het stroomnet beter wordt benut en dat op piekmomenten het lokale stroomnet wordt ontlast zonder dat bewoners comfort verliezen. Hierdoor kan een eventuele netuitbreiding worden uitgesteld of mogelijk zelfs worden voorkomen. Iets wat zowel de maakbaarheid van de energietransitie als de betaalbaarheid voor de bewoners ten goede komt”. Comfort en duurzaamheid voor bewoners De hybride warmtepompen worden automatisch en centraal aangestuurd, waarbij bewoners altijd inspraak houden in het verwarmingsproces door middel van een comfortknop (‘opt-out’). Slechts een beperkte groep bewoners maakte hier gebruik van, wat het vertrouwen in het systeem benadrukt. Louis Visser, Manager Innovatie bij Intergas; “Door de prestaties van hybride warmtepompen in DACS-HW te optimaliseren, minimaliseren we het risico op netoverbelasting. Bewoners zien tegelijk het voordeel: meer dan zeventig procent minder gasverbruik voor verwarming. Dit resulteert direct in een lagere energierekening en een reductie in CO2-uitstoot.” Innovatie en transparantie Binnen de pilot wordt gewerkt met metingen, aanstuurscenario’s en dataverzameling via een opensource cloudplatform. Zowel data uit slimme meters en warmtepompen, als netdata worden veilig uitgelezen en transparant gedeeld, met volledige borging van privacy. De piekreductie lag tussen de 10 en 25 procent, afhankelijk van de gekozen aansturingsmethoden en wensen van bewoners. Succesvolle energietransitie vraagt naast technologische vooruitgang om actief draagvlak en betrokkenheid van bewoners. In Dalen heeft veertig procent van de huishoudens deelgenomen aan de pilot, mede dankzij de transparante samenwerking en het tastbare duurzame resultaat. De ervaringen en resultaten bieden een waardevolle basis om deze innovatieve aanpak verder door te ontwikkelen en mogelijk uit te rollen naar andere wijken en gemeenten, en zo samen te werken aan een stabieler, zuiniger en toekomstbestendig energiesysteem. Dit project is uitgevoerd met subsidie van het ministerie van Klimaat en Groene Groei (KGG) via de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO), binnen de MOOI-subsidieronde 2022. Bron: DACS-HW NRP roept op tot “sneller, meer en duurzamer woningen toevoegen” De woningen en werkplekken van de toekomst staan er al. Door onze bestaande voorraad beter te benutten, kunnen we het woningtekort sneller en duurzamer oplossen. Het is de kern van de petitie ‘Sneller, meer en duurzamer woningen toevoegen’, dat het Nationaal Renovatie Platform (NRP), namens een netwerk van meer dan 2.700 organisaties eind vorig jaar heeft aangeboden aan de Commissie VRO van de Tweede Kamer. De petitie is een oproep voor integrale samenwerking, waarin nieuwbouw, transformatie, renovatie én herbestemming elkaar en andere opgaven versterken. De wooncrisis, energietransitie, vergrijzing, de druk op zorg, leefbaarheid en klimaat kunnen we niet oplossen met nieuwbouw alleen, zo stelt het NRP in zijn rapport. “Dat is te traag, te duur en drukt te zwaar op milieu en mens. Door de bestaande gebouwen beter te benutten, besparen we ruimte, materialen, energie én kostbare tijd in het oplossen van deze urgente maatschappelijke opgaven. Dat vraagt om een andere aanpak, waarbij systemen, regels en processen moeten worden ingericht op het beter gebruiken van wat we al hebben. Zo kunnen we het woningtekort sneller oplossen en bouwen wat echt nodig is, op plekken waar het waarde toevoegt voor de samenleving.” Bestaande en nieuwbouw versterken elkaar De petitie is geen oproep tegen nieuwbouw. Het transformeren van de bestaande bouw en nieuwbouw moeten elkaar juist versterken, stelt het NRP. “Haal op korte termijn de doelstelling van 100.000 woningen of meer per jaar uit de bestaande voorraad en werk ondertussen aan de plannen voor nieuwbouw.” Daar zit grote potentie, zo blijkt ook uit onderzoek van Platform Woonopgave. “Niet-slopen levert zo’n 164.000 woningen op, woningen vinden binnen bestaande gebouwen 1 miljoen en ruimte vinden binnen bestaande kernen voor duurzame nieuwbouw bijna 3 miljoen. Kortom: de huidige gebouwvoorraad biedt ruimte voor ca. 4 miljoen woningen.” Oproep aan de politiek Met de petitie roepen de initiatiefnemers en aanbieders beleidsmakers op om de enorme potentie van de bestaande bouw volwaardig te erkennen en te benutten. “Als we de komende tien jaar stevig inzetten op het benutten van de bestaande gebouwde omgeving, kunnen we op korte termijn minimaal 100.000 woningen per jaar realiseren, terwijl nieuwbouwplannen zorgvuldig worden uitgewerkt. Zo kunnen we het woningtekort sneller oplossen en bouwen wat echt nodig is, op plekken waar het waarde toevoegt voor de samenleving. Op die manier kunnen we zeker één tot vijf steden inpassen binnen de huidige stedelijke ruimte.” Bron: NRP
RkJQdWJsaXNoZXIy NTI5MDA=