7 nr. 7 December 2025 Column In elk nummer van RenovatieTotaal geeft dr.ir. Haico van Nunen zijn mening over een aspect van ‘de renovatiewereld’. Haico van Nunen is adviseur bij BouwhulpGroep en lector Duurzame Renovatie bij het kenniscentrum Duurzame HavenStad van Hogeschool Rotterdam. Isoleren is als een jas Zodra de dagen korter worden, doen we vanzelf een dikkere jas aan. Niemand die daarover een discussie voert: kou buiten, isolatie ertegenaan, klaar. Maar zodra het over onze woningen gaat, wordt het ineens een stuk ingewikkelder. Hoe dik moet die ‘jas’ dan zijn? In de nieuwbouw weten we het precies: een Rc-waarde van 6,3 m²K/W, grofweg zo’n 18 centimeter isolatie of meer. Dat past prima in een nieuwe constructie. Maar probeer datzelfde pakket eens in de spouw van een bestaande woning te proppen. Dat lukt niet. En toch is dat vaak het referentiekader waarmee we naar renovatie kijken. Misschien moeten we ophouden te doen alsof er maar één soort winterjas bestaat. Als je zelf geen superdikke jas hebt, trek je ook gewoon laagjes over elkaar aan: een vest onder je jas, een regenjas eroverheen, en je bent net zo goed beschermd. Met woningen werkt het precies zo. Is de spouw al goed nageïsoleerd, dan kun je met binnen- of buitenisolatie nog steeds hoge waardes halen. Technisch is er veel mogelijk, maar de vraag is: is het altijd nodig? De ingreep is groot, en de rekening ook. Daar komt bij: bewoners zijn geen normen. De een is een koukleum, de ander zet midden in de winter nog een raampje open. In de regelgeving gaan we uit van de meest ongunstige situatie. Maar hoe vaak is het nu echt -10 °C? Steeds vaker werken we in de bestaande bouw met de Standaard en de Streefwaarden. Daarbij geldt de Standaard voor een gebouw en de Streefwaarde voor een bouwdeel. Voor een gevel ligt die Streefwaarde op 6,0 m²K/W, net onder nieuwbouwniveau. Dat is best wel hoog. Je zou het ook kunnen omdraaien. Wat als we vooral zorgen dat een woning in voor- en najaar comfortabel warm te krijgen is? Daarvoor hoeft de isolatie misschien niet tot het uiterste te worden opgevoerd. In de paar echte piekdagen kun je als bewoner letterlijk een extra trui aantrekken, of je installatie tijdelijk wat harder laten werken. Vloeken in de kerk, misschien, maar lokale bijverwarming op de koudste momenten is óók een optie – zeker als die gevoed wordt met duurzame energie. Waar het mij om gaat: stop met kijken naar afzonderlijke onderdelen, kijk naar het totaalplaatje. Kun je de gevel niet verder isoleren, dan kun je misschien bij het dak een stap extra zetten. Lukt dat ook niet, zorg dan dat de installatie het comfort kan opvangen wanneer dat nodig is. Zolang die extra stap duurzaam wordt ingevuld, kun je nog steeds spreken van een goede, toekomstbestendige woning. Dat neemt niet weg dat je moet isoleren waar het eenvoudig kan – dat blijft de basis. We vinden het tenslotte ook volstrekt logisch dat we in de winter niet zonder jas naar buiten gaan. Maar welke jas je aantrekt, hoeveel laagjes je kiest en waar je het dikkere deel van de jas plaatst… dáár mogen we in de bestaande bouw best wat slimmer en genuanceerder over nadenken. Renovatie en optopping Grijpmaflats in Eindhoven Woonbedrijf is onlangs gestart met de grootschalige renovatie en optopping van de Grijpmaflats aan de Willem Klooslaan en Busken Huetstraat in Eindhoven. In totaal worden 81 bestaande woningen grondig verduurzaamd en 52 extra studio's toegevoegd op de bovenste verdieping. De werkzaamheden worden uitgevoerd door Huybregts Relou en duren tot eind 2026. Bijzonder aan het project is de optopping van de bestaande gebouwen. Op de bovenste verdieping komen 52 studio's voor jongeren tot 28 jaar. Zo ontstaat er extra woonruimte in een bestaande woonomgeving, zonder dat er gesloopt hoeft te worden. “Het optoppen van de Grijpmaflats is een slimme en duurzame manier om de woningnood aan te pakken," zegt Roy Beijnsberger, bestuurder van Woonbedrijf. "En dat is in deze tijd hard nodig. We voegen nieuwe woningen toe waar de ruimte schaars is, zonder te slopen.” In Eindhoven is optoppen een veelbelovende strategie om de woningnood creatief aan te pakken. De stad telt veel naoorlogse wijken die stevig genoeg zijn om op te toppen, en de woningnood vraagt om creatieve oplossingen binnen de bestaande stad. Daarom heeft het Rijk Eindhoven aangewezen als voorloper op dit gebied. De Grijpmaflats vormen daarmee een van de eerste grootschalige voorbeelden van deze vernieuwende manier van bouwen. “Omdat de ruimte om te bouwen in de stad beperkt is, moeten we creatief zijn om meer woningen te kunnen realiseren in de beschikbare ruimte", aldus wethouder Mieke Verhees. “Optoppen is een relatief gemakkelijke manier om dat te doen. De optopping van de Grijpmaflats laat zien dat dat op een verantwoorde en mooie manier kan. Ik hoop dat er nog meer van dit soort voorbeelden volgen.” Renovatieplan Naast het optoppen van 52 extra studio's worden de 81 bestaande woningen volledig gerenoveerd. Het oorspronkelijke renovatieplan is mede dankzij waardevolle inbreng van bewoners, de bewonerscommissie en de Woonbond aangescherpt en verbeterd. Zo worden de gevels, daken en plafonds van bergingen geïsoleerd, en komen er nieuwe houten kozijnen, balkondeuren met HR++ glas en voordeuren in de appartementen. Verder is gekozen voor nieuwe HRketels en radiatoren, en een wtw- systeem voor ventilatie. De 52 nieuwe studio's worden voorzien van eigen zonnepanelen op het dak. Ook worden asbesthoudende leidingen vervangen en krijgen bewoners een nieuwe badkamer en toilet - en waar nodig - een nieuwe keuken. Daarnaast krijgen de woningen een individuele voorziening voor verwarming en warm water, zodat bewoners meer invloed hebben op hun verbruik en kosten. De werkzaamheden, die in oktober dit jaar zijn gestart, moeten december 2026 zijn opgeleverd. Bron: Woonbedrijf
RkJQdWJsaXNoZXIy NTI5MDA=