26 nr. 6 November 2025 Installaties Zwembad Scheveningen aardgasvrij dankzij riothermie Zwembad de Blinkerd in Scheveningen verbruikte jaarlijks zo’n 170.000 m3 aardgas, maar is aardgasvrij gemaakt met behulp van een installatie die draait op riothermie. Als het systeem helemaal goed afgesteld is en optimaal werkt, kunnen de gasketels eruit. Het is een oplossing, die ook voor veel andere zwembaden in Nederland toepasbaar is, maar dat wil niet zeggen dat er geen uitdagingen zijn. Auteur: Joop van Vlerken Het aardgasvrije zwembad De Blinkerd is opgeleverd in september vorig jaar, vertelt projectleider Jack Lander van installatiebedrijf Van Dorp. “We hebben de aardgasvrije installatie geplaatst naast de bestaande gasgestookte installatie, terwijl het zwembad gewoon in bedrijf was. Vervolgens hebben we de nieuwe installatie ingekoppeld op de bestaande installaties.” Voor het project in Scheveningen wordt riothermie gebruikt als bron, zegt Simon Bos van ingenieurs- en adviesbureau Syntraal. Oftewel: het gebruik van warmte uit rioolwater voor de verwarming van het zwembad en het zwembadwater. “Het is een heel constante bron, die in lengte van jaren blijft bestaan. Het geeft een constante temperatuur en het is stabiel. Een van de grote voordelen van het nieuwe systeem is dat er verder weinig veranderd hoeft te worden aan het gebouw. Het is echt de ene installatie erin en de andere eruit.” Genoeg uitdagingen Maar dat wil niet zeggen dat de techniek geen uitdagingen kent, zegt Lander. “De bron moet natuurlijk dichtbij genoeg zitten, er moeten mogelijkheden zijn om de elektriciteitsaansluiting uit te breiden en je hebt ruimte nodig, zowel in als om het gebouw. Daarnaast moet het lokale waterschap bereid zijn om mee te werken. Wij hebben hier goed kunnen samenwerken met de gemeente Den Haag en zij op hun beurt met het Hoogheemraadschap van Delfland. Zij eisten dat de werkzaamheden en de wijzigingen aan het gemaal geen invloed mocht hebben op de temperatuur van het rioolwater naar de zuivering, dat is gelukt.” Syntraal beheert de Aquathermie Viewer, waarmee bekeken kan worden waar zich potentiële aquathermiebronnen bevinden. Bij het zwembad in Scheveningen kwam het allemaal goed samen, zegt Bos. “Naast het zwembad zit een rioolgemaal, waar twee grote rioolsystemen samenkomen. Die bron is met een warmtewisselaar gemakkelijk te benutten.” Bij het rioolgemaal wordt warmte gewonnen uit het afvalwater van Scheveningen en het Belgisch Park. Dat water is doorgaans zo’n 12 tot 18 °C warm. Met een ondergrondse warmtewisselaar wordt die energie opgevangen, waarna warmtepompen de temperatuur opkrikken tot het niveau dat nodig is voor het zwembadwater en de luchtbehandeling. Meeste warmteoverdracht Het bronsysteem is vrij eenvoudig uit te leggen, zegt Bos. “Het water gaat voordat het naar de rioolwaterzuivering gaat door een bypass in het gazon voor het zwembad. Dat is een dubbelwandig systeem. Door de binnenbuis loopt het rioolwater en door de buitenbuis kouder water in de tegenovergestelde richting. Op deze manier vindt de warmteoverdracht plaats. Er gaat twee graden van het rioolwater af en het andere water in de andere buis warmt twee graden op.” De installatie zelf heeft wel een flinke omvang, voegt Lander toe. “In totaal is er 116 meter aan leiding geplaatst in de bodem. 58 meter heen en 58 meter terug. En we hebben een put gemaakt voor de pomp die tegen het gemaal zit. De warmtewisselaar konden we net zo plaatsen dat we buiten het archeologisch gebied bleven, zodat dat geen problemen opleverde.” Het water uit de riothermiebron moet nog verder worden opgewaardeerd, legt Bos uit. “Het water uit de bron is ongeveer 15 °C en de warmtepompen warmen het nog verder op naar 55 °C voor het zwembad en de centrale verwarming.” Voor het opwaarderen van de temperatuur worden vier grote waterwaterwarmtepompen gebruikt, legt Bos uit. “Deze warmtepompen zijn in cascade-opstelling geplaatst, omdat het volle vermogen van deze warmtepompen niet altijd nodig is. Twee draaien er eigenlijk altijd en afhankelijk van de vraag schakelen er dan één of twee bij.” Meer elektriciteit nodig Er worden in het zwembad hoge eisen gesteld aan temperatuur en comfort: de watertemperatuur moet op peil blijven, en voor doelgroepen Zwembad de Blinkerd in Scheveningen verbruikte jaarlijks zo’n 170.000 m3 aardgas, maar is aardgasvrij gemaakt met behulp van een installatie die draait op riothermie. Foto: Syntraal. Naast het zwembad zit een rioolgemaal, waar twee grote rioolsystemen samenkomen. Die bron is met een warmtewisselaar gemakkelijk te benutten. Foto: Van Dorp.
RkJQdWJsaXNoZXIy NTI5MDA=